Uzasadnić zbieżność i obliczyć sumę szeregu

Własności ciągów i zbieżność, obliczanie granic. Twierdzenia o zbieżności.
ostas12345
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 39
Rejestracja: 12 paź 2013, o 15:31
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Warszawa
Podziękował: 10 razy
Pomógł: 1 raz

Uzasadnić zbieżność i obliczyć sumę szeregu

Post autor: ostas12345 »

Cześć, mam problem z rozwiązaniem poniższego zadania.

Uzasadnić zbieżność, obliczyć sumę szeregu

\(\displaystyle{ \sum_{n=2}^{\infty} \left(\sum_{k=2}^{n} (-2)^{-k} \cdot 3^{-n+k} \frac{1}{k!} \right)}\)

Próbowałem wykorzystać wzór dwumienny Newtona

\(\displaystyle{ \sum_{k=2}^{n} (-2)^{-k} \cdot 3^{-n+k} \frac{1}{k!} = \sum_{k=2}^{n} \frac{1}{k!} \left(\frac{1}{3}\right)^{n-k} \left(-\frac{1}{2}\right)^{k} = \sum_{k=0}^{n} \frac{1}{k!} \left(\frac{1}{3}\right)^{n-k} \left(-\frac{1}{2}\right)^{k} - \left(\frac{1}{3}\right)^{n} - \left(\frac{1}{3}\right)^{n-1} \left(-\frac{1}{2}\right) = \frac{\sum_{k=0}^{n} {n\choose k} \left(\frac{1}{3}\right)^{n-k} \left(-\frac{1}{2}\right)^{k}}{(n-k+1)(n-k+2)\cdot \ldots \cdot n} - \left(\frac{1}{3}\right)^{n} - \left(\frac{1}{3}\right)^{n-1} \left(-\frac{1}{2}\right)}\)

i otrzymałem

\(\displaystyle{ \sum_{n=2}^{\infty}\frac{\left(-\frac{1}{6}\right)^{n} - \left(\frac{1}{3}\right)^{n} - \left(\frac{1}{3}\right)^{n-1} \left(-\frac{1}{2}\right)}{(n-k+1)(n-k+2)\cdot \ldots \cdot n}}\)

Taki zapis jest oczywiście nielegalny ze względu na \(\displaystyle{ k}\) w mianowniku. Gdyby ktoś mógł podać wskazówkę jak rozwiązać to zadanie to byłbym wdzięczny.
a4karo
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 22486
Rejestracja: 15 maja 2011, o 20:55
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Bydgoszcz
Podziękował: 44 razy
Pomógł: 3858 razy

Uzasadnić zbieżność i obliczyć sumę szeregu

Post autor: a4karo »

wsk. ten szereg można zapisac tak:
\(\displaystyle{ \sum_{n=2}^\infty \frac{1}{3^n}\sum_{k=2}^n\frac{\left(-\frac{3}{2}\right)^k}{k!}}\)
ostas12345
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 39
Rejestracja: 12 paź 2013, o 15:31
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Warszawa
Podziękował: 10 razy
Pomógł: 1 raz

Uzasadnić zbieżność i obliczyć sumę szeregu

Post autor: ostas12345 »

Gdyby nie było \(\displaystyle{ k!}\) w mianowniku to mielibyśmy sumę ciągu geometrycznego i sprawa by się uprościła.

Czy można by prosić o jeszcze jedną wskazówkę?
a4karo
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 22486
Rejestracja: 15 maja 2011, o 20:55
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Bydgoszcz
Podziękował: 44 razy
Pomógł: 3858 razy

Uzasadnić zbieżność i obliczyć sumę szeregu

Post autor: a4karo »

Pokaż, że ta suma wewnętrzna jest ograniczona: \(\displaystyle{ \left|\sum_{k=2}^n \frac{(-3/2)^k}{k!}\left|\leq \sum_{k=2}^\infty \frac{(3/2)^k}{k!}}\)
ostas12345
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 39
Rejestracja: 12 paź 2013, o 15:31
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Warszawa
Podziękował: 10 razy
Pomógł: 1 raz

Uzasadnić zbieżność i obliczyć sumę szeregu

Post autor: ostas12345 »

Tak będzie poprawnie?

Szereg \(\displaystyle{ \sum_{k=2}^\infty \frac{(3/2)^k}{k!}}\) jest zbieżny z kryterium Cauchy'ego \(\displaystyle{ \lim_{ k\to \infty} \frac{3/2}{\sqrt[k]{k!}} = 0}\), czyli jest ograniczony.

\(\displaystyle{ \left|S_n\right| = \left|\sum_{k=2}^n \frac{(-3/2)^k}{k!}\left|\leq \sum_{k=2}^\infty \frac{(3/2)^k}{k!} < M}\)
Dla wszystkich \(\displaystyle{ n}\) mamy \(\displaystyle{ \quad \frac{\left|S_n\right|}{3^n} < \frac{M}{3^n}}\) oraz szereg \(\displaystyle{ \sum_{n=1}^\infty \frac{M}{3^n}}\) jest zbieżny, więc wyjściowy szereg \(\displaystyle{ \sum_{n=2}^\infty \frac{S_n}{3^n}}\) jest zbieżny bezwzględnie z kryterium porównawczego.

Czy mógłbym jeszcze prosić o wskazówkę dotyczącą obliczania sumy powyższego szeregu? :)
Awatar użytkownika
Dasio11
Moderator
Moderator
Posty: 10307
Rejestracja: 21 kwie 2009, o 19:04
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Wrocław
Podziękował: 41 razy
Pomógł: 2431 razy

Uzasadnić zbieżność i obliczyć sumę szeregu

Post autor: Dasio11 »

Spróbuj dopasować wzór tej sumy do iloczynu Cauchy'ego dwóch szeregów.
a4karo
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 22486
Rejestracja: 15 maja 2011, o 20:55
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Bydgoszcz
Podziękował: 44 razy
Pomógł: 3858 razy

Uzasadnić zbieżność i obliczyć sumę szeregu

Post autor: a4karo »

od razu wiesz, że \(\displaystyle{ \sqrt[k]{k!}\to \infty}\)? Ja tu wolę d'Alemberta. Ale ok. Na sumę nie mam dobrego pomysłu.

Ale Dasio ma :D
ostas12345
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 39
Rejestracja: 12 paź 2013, o 15:31
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Warszawa
Podziękował: 10 razy
Pomógł: 1 raz

Uzasadnić zbieżność i obliczyć sumę szeregu

Post autor: ostas12345 »

Ok już policzyłem. Dzięki wielkie
Teraz co prawda jak się ma sumę szeregu, nie trzeba już uzasadniać, że jest zbieżny, bo jak szereg ma skończoną sumę to jest zbieżny.
Awatar użytkownika
Dasio11
Moderator
Moderator
Posty: 10307
Rejestracja: 21 kwie 2009, o 19:04
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Wrocław
Podziękował: 41 razy
Pomógł: 2431 razy

Uzasadnić zbieżność i obliczyć sumę szeregu

Post autor: Dasio11 »

Czekaj. A skąd wiesz, że ma sumę?
ostas12345
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 39
Rejestracja: 12 paź 2013, o 15:31
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Warszawa
Podziękował: 10 razy
Pomógł: 1 raz

Uzasadnić zbieżność i obliczyć sumę szeregu

Post autor: ostas12345 »

Wyszło mi, że ma sumę równą \(\displaystyle{ \frac{3}{2\sqrt{e}}}\). Trzeba było wykorzystać szereg Taylora i wzór na sumę szeregu geometrycznego
Awatar użytkownika
Dasio11
Moderator
Moderator
Posty: 10307
Rejestracja: 21 kwie 2009, o 19:04
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Wrocław
Podziękował: 41 razy
Pomógł: 2431 razy

Uzasadnić zbieżność i obliczyć sumę szeregu

Post autor: Dasio11 »

Ale skąd dokładnie wiesz, że ona tyle wynosi?
ostas12345
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 39
Rejestracja: 12 paź 2013, o 15:31
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Warszawa
Podziękował: 10 razy
Pomógł: 1 raz

Uzasadnić zbieżność i obliczyć sumę szeregu

Post autor: ostas12345 »

Sorry, że tak późno odpisuję, ale musiałem nadrobić zaległości z algebry. Tak naprawdę granica powinna wynosić \(\displaystyle{ \frac{3}{2\sqrt{e}}-\frac{3}{4}}\).
Postępując zgodnie ze wskazówką Dasia11 wyszło mi, że

\(\displaystyle{ \sum_{n=2}^{\infty} \left(\sum_{k=2}^{n} \frac{1}{(-2)^{k}\cdot 3^{n-k}\cdot k!} \right)
= \sum_{n=2}^{\infty}\frac{(-1)^{n}}{2^{n}\cdot n!} \cdot \sum_{n=2}^{\infty}\frac{1}{3^{n-2}}}\)


\(\displaystyle{ \sum_{n=2}^{\infty}\frac{1}{3^{n-2}} = \sum_{n=1}^{\infty}\left(\frac{1}{3}\right)^{n-1} = \frac{1}{1-\frac{1}{3}}=\frac{3}{2}}\) suma szeregu geometrycznego

\(\displaystyle{ \sum_{n=2}^{\infty}\frac{(-1)^{n}}{2^{n}\cdot n!} = \sum_{n=0}^{\infty}\frac{\left(-\frac{1}{2}\right)^{n}}{n!} - \frac{1}{2} = e^{-\frac{1}{2}}-\frac{1}{2}}\) bo \(\displaystyle{ {e}^{x} = \sum^{\infty}_{n=0} \frac{x^n}{n!}}\)
Czyli całość jest równa \(\displaystyle{ \frac{3}{2} \left( \frac{1}{\sqrt{e}}-\frac{1}{2} \right)}\)
Awatar użytkownika
Dasio11
Moderator
Moderator
Posty: 10307
Rejestracja: 21 kwie 2009, o 19:04
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Wrocław
Podziękował: 41 razy
Pomógł: 2431 razy

Uzasadnić zbieżność i obliczyć sumę szeregu

Post autor: Dasio11 »

W porządku. Chciałem tylko zwrócić uwagę na rozumowanie. Zbieżność szeregu

\(\displaystyle{ \sum_{n=2}^{\infty} \left(\sum_{k=2}^{n} \frac{1}{(-2)^{k}\cdot 3^{n-k}\cdot k!} \right)}\)

oraz równość

\(\displaystyle{ \sum_{n=2}^{\infty} \left(\sum_{k=2}^{n} \frac{1}{(-2)^{k}\cdot 3^{n-k}\cdot k!} \right) = \sum_{n=2}^{\infty}\frac{(-1)^{n}}{2^{n}\cdot n!} \cdot \sum_{n=2}^{\infty}\frac{1}{3^{n-2}}}\)

wynikają z twierdzenia Mertensa, bo szereg \(\displaystyle{ \sum_{n=0}^{\infty} \left( \frac{1}{3} \right)^n}\) jest bezwzględnie zbieżny. Nie można powiedzieć, że 'szereg jest zbieżny bo ma sumę'.
ODPOWIEDZ