Równanie trygonometryczne - na czym polega błąd

Własności funkcji trygonometrycznych i cyklometrycznych. Tożsamości. RÓWNANIA I NIERÓWNOŚCI.
inusia146
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 188
Rejestracja: 23 lis 2014, o 16:12
Płeć: Kobieta
Lokalizacja: Kielce
Podziękował: 90 razy

Równanie trygonometryczne - na czym polega błąd

Post autor: inusia146 »

Dlaczego w równaniu \(\displaystyle{ \cos 3x = \cos (\frac{\pi}{2} - x)}\) nie można porównać po prostu \(\displaystyle{ 3x = \frac{\pi}{2} - x }\)? Próbowałam dopisać okres, czyli \(\displaystyle{ 3x = \frac{\pi}{2} - x +2k\pi}\), ale nadal wychodzi tylko jedno rozwiązanie, a powinny wyjść dwa.
Tmkk
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 1716
Rejestracja: 15 wrz 2010, o 15:36
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Ostrołęka
Podziękował: 59 razy
Pomógł: 501 razy

Re: Równanie trygonometryczne - na czym polega błąd

Post autor: Tmkk »

Mamy na przykład \(\displaystyle{ \cos{(\pi/2)} = \cos{(3\pi/2)}}\), ale nieprawdą jest, że \(\displaystyle{ \pi/2 = 3\pi/2}\).
Awatar użytkownika
JHN
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 728
Rejestracja: 8 lip 2007, o 18:09
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Radom
Podziękował: 7 razy
Pomógł: 245 razy

Re: Równanie trygonometryczne - na czym polega błąd

Post autor: JHN »

Jeżeli
\(\displaystyle{ \cos\alpha=\cos\beta}\)
to
\(\displaystyle{ \alpha=\beta+k\cdot2\pi\vee \alpha=-\beta+k\cdot2\pi}\),
gdzie \(\displaystyle{ k\in\mathbb{Z}}\)

Ale bezpieczniej różnicę kosinusów, w postaci iloczynowej, przyrównać do zera...

Pozdrawiam
janusz47
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 8035
Rejestracja: 18 mar 2009, o 16:24
Płeć: Mężczyzna
Podziękował: 30 razy
Pomógł: 1707 razy

Re: Równanie trygonometryczne - na czym polega błąd

Post autor: janusz47 »

Dlaczego bezpieczniej?

Jeżeli w programie matematyki szkoły ponadpodstawowej na poziomie podstawowym obowiązuje rozwiązywanie prostych równań trygonometrycznych, natomiast nie obowiązują wzory na sumę i różnicę funkcji trygonometrycznych.
Dilectus
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 2649
Rejestracja: 1 gru 2012, o 00:07
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Warszawa
Pomógł: 370 razy

Re: Równanie trygonometryczne - na czym polega błąd

Post autor: Dilectus »

inusia146, spróbuj tak:

\(\displaystyle{ \cos 3x = \cos (\frac{\pi}{2} - x)}\)

\(\displaystyle{ \cos 3x - \cos (\frac{\pi}{2} - x)=0}\)

i teraz zastosuj wzór na różnicę cosinusów. :)
Awatar użytkownika
JHN
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 728
Rejestracja: 8 lip 2007, o 18:09
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Radom
Podziękował: 7 razy
Pomógł: 245 razy

Re: Równanie trygonometryczne - na czym polega błąd

Post autor: JHN »

janusz47:
1) Na razie możemy mówić o szkole ponadgimnazjalnej, wymagania matury 2023 są wciąż dopracowywane...
2) równania z tego wątku nie nie nazwałbym prostym - to raczej poziom rozszerzony,
3) wzory na sumę i różnicę funkcji trygonometrycznych zdający ma w "ściągawce" maturalnej
4) bezpieczniej, bo podany przeze mnie fakt musiałby zapamiętać...

Pozdrawiam
janusz47
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 8035
Rejestracja: 18 mar 2009, o 16:24
Płeć: Mężczyzna
Podziękował: 30 razy
Pomógł: 1707 razy

Re: Równanie trygonometryczne - na czym polega błąd

Post autor: janusz47 »

Łatwiej jest zapamiętać, że równanie elementarne \(\displaystyle{ \cos(\alpha) = a, \ \ |a|< 1, }\) którego rozwiązanie jest wymagane na poziomie podstawowym ,ma dwa rozwiązania niż wzór na różnicę kosinusów.
Dilectus
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 2649
Rejestracja: 1 gru 2012, o 00:07
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Warszawa
Pomógł: 370 razy

Re: Równanie trygonometryczne - na czym polega błąd

Post autor: Dilectus »

inusia146, popatrz:

\(\displaystyle{ \cos (\frac{\pi}{2} - x)= \sin x }\) - patrz wzory redukcyjne

Zatem

\(\displaystyle{ \cos 3x = \cos (\frac{\pi}{2} - x) \Leftrightarrow \cos 3x = \sin x}\)

Narysuj wykresy lewej i prawej strony równania i popatrz, gdzie się przecinają.

:)
Jan Kraszewski
Administrator
Administrator
Posty: 36105
Rejestracja: 20 mar 2006, o 21:54
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Wrocław
Podziękował: 6 razy
Pomógł: 5347 razy

Re: Równanie trygonometryczne - na czym polega błąd

Post autor: Jan Kraszewski »

Dilectus pisze: 29 paź 2020, o 12:23\(\displaystyle{ \cos 3x = \cos (\frac{\pi}{2} - x) \Leftrightarrow \cos 3x = \sin x}\)

Narysuj wykresy lewej i prawej strony równania i popatrz, gdzie się przecinają.
No to jest świetny przykład zupełnie niepraktycznej rady.

JK
piasek101
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 23517
Rejestracja: 8 kwie 2008, o 22:04
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: piaski
Podziękował: 1 raz
Pomógł: 3271 razy

Re: Równanie trygonometryczne - na czym polega błąd

Post autor: piasek101 »

W wymaganiach na obecną (po gimnazjum) maturę podstawową - jedyne co można podciągnąć pod równanie trygonometryczne to ,,oblicza miarę kąta ostrego, dla której funkcja trygonometryczna przyjmuje daną wartość (miarę dokładną albo korzystając z tablic lub kalkulatora - przybliżoną)."

Nie roztrząsajmy tego ,,kalkulatora".
Dilectus
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 2649
Rejestracja: 1 gru 2012, o 00:07
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Warszawa
Pomógł: 370 razy

Re: Równanie trygonometryczne - na czym polega błąd

Post autor: Dilectus »

Jan Kraszewski pisze: 29 paź 2020, o 13:26
Dilectus pisze: 29 paź 2020, o 12:23\(\displaystyle{ \cos 3x = \cos (\frac{\pi}{2} - x) \Leftrightarrow \cos 3x = \sin x}\)

Narysuj wykresy lewej i prawej strony równania i popatrz, gdzie się przecinają.
No to jest świetny przykład zupełnie niepraktycznej rady.

JK
Dlaczego tak uważasz?
Jan Kraszewski
Administrator
Administrator
Posty: 36105
Rejestracja: 20 mar 2006, o 21:54
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Wrocław
Podziękował: 6 razy
Pomógł: 5347 razy

Re: Równanie trygonometryczne - na czym polega błąd

Post autor: Jan Kraszewski »

Naprawdę uważasz, że radzenie osobie, które nie wie, że cosinus nie jest funkcją różnowartościową, by znajdowała punkty przecięcia wykresów niestandardowych funkcji (bo \(\displaystyle{ \cos 3x}\) nie jest standardowy) jest praktyczne?

JK
Dilectus
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 2649
Rejestracja: 1 gru 2012, o 00:07
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Warszawa
Pomógł: 370 razy

Re: Równanie trygonometryczne - na czym polega błąd

Post autor: Dilectus »

Tak, myślę, że posługując się programem do rysowania wykresów - np. programem Graph - osoba nie bardzo znająca funkcje trygonometryczne, może sobie wiele uzmysłowić, bo jak jest coś narysowane, to to coś widać, a to pomaga w zrozumieniu problemu, a w przypadku tego zadania pomaga oszacować położenie pierwiastków tego równania.
A osoba, która nie wie, że cosinus nie jest funkcją różnowartościową, może to wreszcie zobaczyć na własne oczy.

:)
ODPOWIEDZ