Maksymalny błąd iloczynu
\(\displaystyle{ x_1\mbox{·}x_2}\) to:
- \(\displaystyle{ 0,01\mbox{·}1,52-0=0,0152}\)
Maksymalny błąd składnika
\(\displaystyle{ \sin\left(\cos x_1\mbox{·}x_2\right)}\), to:
- \(\displaystyle{ \sin\left(\cos 0,0152\right)-\sin\left(\cos 0\right)=-6,242\mbox{·}10^{-5}}\)
Maksymalny błąd ilorazu
\(\displaystyle{ \frac{x_3}{x_4}}\) to:
- \(\displaystyle{ \frac{0,53}{3,19}-\frac{0,5}{3,2}=0,00989}\)
Maksymalny błąd funkcji
\(\displaystyle{ y(x_1;x_2;x_3;x_4)}\) w zadanym punkcie to:
- \(\displaystyle{ \newrgbcolor{mygray}{0.4 0.4 0.4}\mygray{\sin\left(\cos0,0152\right)+\frac{0,53}{3,19}-\sin\left(\cos0\right)-\frac{0,5}{3,2}=0,00983}}\)
-- 1 maja 2015, o 20:28 --
Przedstawiony powyżej sposób szacowania jest intuicyjny. Aby go sprawdzić, napisałem w Pascalu krótki program, który obliczał możliwe błędy funkcji
\(\displaystyle{ y}\) na krawędziach i środkach ścian czterowymiarowej kostki i znajdował błąd maksymalny co do bezwzględnej wartości.
Ze zdziwieniem stwierdziłem że pod względem wartości bezwzględnej błąd całej funkcji dla
\(\displaystyle{ x_3=0,47}\) i
\(\displaystyle{ x_4=3,21}\) jest nieco większy od podanego powyżej i wynosi
\(\displaystyle{ -0,00989}\), mimo że dla samego ilorazu
\(\displaystyle{ x_3}\) i
\(\displaystyle{ x_4}\) wartość bezwzględna błędu jest mniejsza. Bierze się to stąd, że dla
\(\displaystyle{ x_3=0,53}\) i
\(\displaystyle{ x_4=3,19}\) błędy składników funkcji są tego przeciwnego znaku i częściowo się znoszą, podczas gdy dla
\(\displaystyle{ x_3=0,47}\) i
\(\displaystyle{ x_4=3,21}\) tego samego znaku i się kumulują. Stąd wniosek, że podczas szacowania błędów sumy bądź różnicy wyrażeń trzeba koniecznie dodawać wartości bezwzględne błędów składników. Z tego powodu przedstawiona powyżej (jako ostatnia) zależność na maksymalny błąd funkcji
\(\displaystyle{ y}\) powinna wyglądać następująco:
- \(\displaystyle{ \left|\sin\left(\cos0,0152\right)-\sin\left(\cos0\right)\right|+\left|\frac{0,53}{3,19}-\frac{0,5}{3,2}\right|=0,00996}\)
-- 1 maja 2015, o 21:18 --
Błąd funkcji
\(\displaystyle{ y}\) szacowany wzorem na różniczkę zupełną podanym powyżej przez
Jakussa wynosi
\(\displaystyle{ 0,00889}\) gdy sumowane są wartości ze znakiem i
\(\displaystyle{ 0,00986}\) gdy sumowane są wartości bezwzględne. Różnica wartości
\(\displaystyle{ 0,00986}\) w stosunku do podanej wcześniej bierze się stąd, że pochodne cząstkowe
\(\displaystyle{ \frac{\partial y}{\partial x_1}}\) i
\(\displaystyle{ \frac{\partial y}{\partial x_2}}\) mają wartość
\(\displaystyle{ 0}\) i takąż wartość mają dwa pierwsze składniki różniczki zupełnej, a przy szacowaniu „intuicyjnym” błąd składnika
\(\displaystyle{ \sin\left(\cos x_1\mbox{·}x_2\right)}\) jakkolwiek mały, jest mimo wszystko różny od
\(\displaystyle{ 0}\).