Równanie różniczkowe Bernoulliego

Równania różniczkowe i całkowe. Równania różnicowe. Transformata Laplace'a i Fouriera oraz ich zastosowanie w równaniach różniczkowych.
machacz
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 31
Rejestracja: 3 wrz 2009, o 12:06
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Kraków
Podziękował: 15 razy

Równanie różniczkowe Bernoulliego

Post autor: machacz »

Zadanie z matematyki WFiIS AGH

\(\displaystyle{ 2y'cos x = y sin x - y^3}\)

==Rozwiązanie==
Zakładam:

\(\displaystyle{ \begin{cases} y \ne 0 \\ \cos x \ne 0 \end{cases}}\)

\(\displaystyle{ y' - {1 \over 2} \frac{\sin x}{\cos x} y = -\frac{1}{2\cos x} y^{3}\\ \\
\frac{y'}{y^{-3}} - {1 \over 2} \tan x \ \frac{y}{y^{-3}} = - \frac{1}{2 \cos x} \\ \\
\frac{y'}{y^{-3}} - {1 \over 2} \tan x \ y^{-2} = - \frac{1}{2 \cos x} \\ \\}\)


Dokonuję podstawienia:

\(\displaystyle{ z = y^{1-n}}\)
gdzie jak dla nas
\(\displaystyle{ n=3}\)

\(\displaystyle{ z = y^{-2} \\
z' = -2y^{-3}y' \\
y' = \frac{-z'}{2y^{-3}}}\)


Po wykonaniu podstawienia i dokonaniu uproszczeń otrzymuję równanie różniczkowe liniowe niejednorodne:

\(\displaystyle{ z' + z\tan x = \frac{1}{\cos x}}\)

Rozwiązuję równanie liniowe:

\(\displaystyle{ \frac{dz}{dx} + z\tan x = 0}\)

Rozdzielam zmienne:

\(\displaystyle{ \int\frac{dz}{z} = -\int \tan x dx}\)

Całkuję:

\(\displaystyle{ \ln z =\ln|\cos x| + \ln|C|}\)

Jak teraz zapisać moduły? Zostawmy już właściwości logarytmu w spokoju, ale wg mnie:

\(\displaystyle{ z = \pm C\cos x}\)

Co na to reszta forum?

Wcale też nie byłbym obrażony, gdyby ktoś podpowiedział jakąś postać całki szczególnej RN, bo sam nie mam na to pomysłu.
Awatar użytkownika
gott314
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 233
Rejestracja: 15 kwie 2009, o 16:48
Płeć: Mężczyzna
Podziękował: 8 razy
Pomógł: 38 razy

Równanie różniczkowe Bernoulliego

Post autor: gott314 »

machacz pisze:Jak teraz zapisać moduły? Zostawmy już właściwości logarytmu w spokoju, ale wg mnie:

\(\displaystyle{ z = \pm C\cos x}\)
Możesz zapisać nową stałą i "wciągnąć plus i minus" do niej, tzn. teraz masz
\(\displaystyle{ z = \pm C\cos x}\), gdzie \(\displaystyle{ C\in\mathbb{R} \setminus \{0\}}\),
a dalej będzisz miał
\(\displaystyle{ z =C_1\cos x}\), gdzie \(\displaystyle{ C_1\in\mathbb{R} \setminus \{0\}}\).
machacz pisze:Wcale też nie byłbym obrażony, gdyby ktoś podpowiedział jakąś postać całki szczególnej RN, bo sam nie mam na to pomysłu.
Tego się nie da zrobić metodą przewidywań. Zastuj metodę uzmienniania stałej.
machacz
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 31
Rejestracja: 3 wrz 2009, o 12:06
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Kraków
Podziękował: 15 razy

Równanie różniczkowe Bernoulliego

Post autor: machacz »

Całkuję:

\(\displaystyle{ \ln z =-\ln|\cos x| - \ln|C^*|\\
\ln z =-\ln|C^*\cos x| \\
\ln z =\ln|C\cos^{-1} x| \\
z = \frac{C}{\cos x}}\)


Stosuję metodę uzmienniania stałej:
\(\displaystyle{ \left(\frac{1}{\cos x}\right) ' = - \frac{1}{\cos^2x} \cdot (-\sin x)}\)

\(\displaystyle{ z = \frac{C(x)}{\cos x} \\
z' = \frac{C'(x)}{\cos x} + C(x) \frac{\sin x}{\cos^2x}}\)


Po podstawieniu do równania niejednorodnego:

\(\displaystyle{ C'\frac{1}{\cos x} + C \frac{sin x}{\cos^2 x} + C\frac{\sin x}{\cos x} \frac{1}{\cos x} = \frac{1}{\cos x}}\)

No i coś się nie chce zredukować... Gdzie jest błąd? Szukałem w pochodnej, ale tam jest dobrze, a z żadnego innego miejsca nie wyjdzie inny znak przy C i C'.
Awatar użytkownika
gott314
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 233
Rejestracja: 15 kwie 2009, o 16:48
Płeć: Mężczyzna
Podziękował: 8 razy
Pomógł: 38 razy

Równanie różniczkowe Bernoulliego

Post autor: gott314 »

machacz pisze:Całkuję:
\(\displaystyle{ \ln z =-\ln|\cos x| - \ln|C^*|\\\ln z =-\ln|C^*\cos x| \\\ln z =\ln|C\cos^{-1} x| \\z = \frac{C}{\cos x}}\)
Źle scałowałeś. W pierwszym poście miałeś dobrze. Dlaczego zmieniłeś?

\(\displaystyle{ \int\frac{dz}{z} = -\int \tan x dx}\)

\(\displaystyle{ \ln |z| =\ln|\cos x| + \ln|C_1|}\), gdzie \(\displaystyle{ C_1\in\mathbb{R} \setminus \{ 0\}}\)

\(\displaystyle{ \ln |z| =\ln|C_1 \cdot\cos x|}\)

\(\displaystyle{ |z| =|C_1| \cdot |\cos x|}\)

\(\displaystyle{ z=\pm C_1 \cdot \cos x}\)

\(\displaystyle{ z= C \cdot \cos x}\), gdzie \(\displaystyle{ C\in\mathbb{R} \setminus \{ 0\}}\)

Stosując metodę uzmienniania stałej.

\(\displaystyle{ z=C(x)\cdot \cos x}\)

\(\displaystyle{ z'=C' \cos x-C \sin x}\)

\(\displaystyle{ C' \cos x-C \sin x+C\cos x \frac{\sin x}{\cos x}=\frac{1}{\cos x}}\)

\(\displaystyle{ C' \cos x=\frac{1}{\cos x}}\)

Dalej już sobie dasz radę.
machacz
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 31
Rejestracja: 3 wrz 2009, o 12:06
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Kraków
Podziękował: 15 razy

Równanie różniczkowe Bernoulliego

Post autor: machacz »

ychy, sprawdziłem na wikipedii. Faktycznie,

\(\displaystyle{ \int \tg x dx = - \ln |x| + C}\)

Dziękuję serdecznie za pomoc.
Awatar użytkownika
cosinus90
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 5027
Rejestracja: 18 cze 2010, o 18:34
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Poznań
Podziękował: 5 razy
Pomógł: 777 razy

Równanie różniczkowe Bernoulliego

Post autor: cosinus90 »

\(\displaystyle{ \int \tg x dx = - \ln |x| + C}\)
Na pewno? Rozumiem, że czeski błąd
machacz
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 31
Rejestracja: 3 wrz 2009, o 12:06
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Kraków
Podziękował: 15 razy

Równanie różniczkowe Bernoulliego

Post autor: machacz »

no chyba :oops: . jeszcze raz całe rozwiązanie, żeby nie trzeba było latać wzrokiem po postach:


Rozwiązać równanie:

\(\displaystyle{ 2y'cos x = y sin x - y^3}\)

==Rozwiązanie==
===Doprowadzenie do innej postaci===
Zakładam:

\(\displaystyle{ \begin{cases} y \ne 0 \\ \cos x \ne 0 \end{cases}}\)

\(\displaystyle{ y' - {1 \over 2} \frac{\sin x}{\cos x} y = -\frac{1}{2\cos x} y^{3}\\ \\
\frac{y'}{y^{-3}} - {1 \over 2} \tan x \ \frac{y}{y^{-3}} = - \frac{1}{2 \cos x} \\ \\
\frac{y'}{y^{-3}} - {1 \over 2} \tan x \ y^{-2} = - \frac{1}{2 \cos x} \\ \\}\)



===Podstawienie ===
Dokonuję podstawienia:

\(\displaystyle{ z = y^{1-n}}\)
gdzie jak dla nas
\(\displaystyle{ n=3}\)

\(\displaystyle{ z = y^{-2} \\
z' = -2y^{-3}y' \\
y' = \frac{-z'}{2y^{-3}}}\)


===Równanie niejednorodne i jednorodne. Rozdzielenie zmiennych ===

Po wykonaniu podstawienia i dokonaniu uproszczeń otrzymuję równanie różniczkowe liniowe niejednorodne:

\(\displaystyle{ z' + z\tan x = \frac{1}{\cos x}}\)

Rozwiązuję równanie liniowe:

\(\displaystyle{ \frac{dz}{dx} + z\tan x = 0}\)

Rozdzielam zmienne:

\(\displaystyle{ \int\frac{dz}{z} = -\int \tan x dx}\)

Całkuję:

\(\displaystyle{ \ln |z| =\ln|\cos x| + \ln|C_1|}\), gdzie \(\displaystyle{ C_1\in\mathbb{R} \setminus \{ 0\}}\)

\(\displaystyle{ \ln |z| =\ln|C_1 \cdot\cos x|}\)

\(\displaystyle{ |z| =|C_1| \cdot |\cos x|}\)

\(\displaystyle{ z=\pm C_1 \cdot \cos x}\)
===CORJ===

\(\displaystyle{ z= C \cdot \cos x}\), gdzie \(\displaystyle{ C\in\mathbb{R} \setminus \{ 0\}}\) - '''CORJ'''

===Uzmiennienie stałej===

Stosując metodę uzmienniania stałej.

\(\displaystyle{ z=C(x)\cdot \cos x}\)

\(\displaystyle{ z'=C' \cos x-C \sin x}\)

\(\displaystyle{ C' \cos x-C \sin x+C\cos x \frac{\sin x}{\cos x}=\frac{1}{\cos x}}\)

\(\displaystyle{ C' \cos x=\frac{1}{\cos x}}\)

\(\displaystyle{ C' =\frac{1}{\cos^2 x}}\)

Pamiętamy czego pochodną jest \(\displaystyle{ \frac{1}{\cos^2 x}}\):
===CSRN===

\(\displaystyle{ C =\tan x}\) - '''CSRN'''

===CORN===

Zatem mamy:

\(\displaystyle{ z= C \cdot \cos x + \tan x}\), gdzie \(\displaystyle{ C\in\mathbb{R} \setminus \{ 0\}}\) - '''CORJ'''
===Całki banalne===
Natychmiast widzimy że całką banalną jest:

\(\displaystyle{ y=0}\)

Ponieważ założyliśmy \(\displaystyle{ \cos x \ne 0}\), zatem \(\displaystyle{ x \ne \frac{\pi}{2} + 2k\pi}\), to sprawdzamy, co się dzieje, kiedy jednak \(\displaystyle{ x = \frac{\pi}{2} + 2k\pi}\):

\(\displaystyle{ 2y' \cdot 0 = y - y^3}\)

\(\displaystyle{ y = y^3}\)

Dostajemy, że dla \(\displaystyle{ x = \frac{\pi}{2} + 2k\pi}\) całkami są proste \(\displaystyle{ y=1}\) lub \(\displaystyle{ y=-1}\) lub \(\displaystyle{ y=-1}\)
Awatar użytkownika
gott314
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 233
Rejestracja: 15 kwie 2009, o 16:48
Płeć: Mężczyzna
Podziękował: 8 razy
Pomógł: 38 razy

Równanie różniczkowe Bernoulliego

Post autor: gott314 »

Całką ogólną równania liniowego niejednorodnego \(\displaystyle{ z' + z\tan x = \frac{1}{\cos x}}\) będzie
\(\displaystyle{ z=\sin x+D\cdot \cos x}\), gdzie \(\displaystyle{ D\in\mathbb{R}}\), a nie \(\displaystyle{ z= C \cdot \cos x + \tan x}\).

W równaniu \(\displaystyle{ z=C(x)\cdot \cos x}\) podstawiasz za "C(x)" \(\displaystyle{ \tg x +D}\) (\(\displaystyle{ D}\) to stała), a nie sumujesz ze sobą \(\displaystyle{ \tg x}\) i \(\displaystyle{ C\cdot\cos x}\).
machacz
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 31
Rejestracja: 3 wrz 2009, o 12:06
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Kraków
Podziękował: 15 razy

Równanie różniczkowe Bernoulliego

Post autor: machacz »

faktycznie, thx
ODPOWIEDZ