Rząd elementu grupy ...

Grupy, pierścienie, ciała, rozkładalność, klasyczne struktury algebraiczne...
Yenneferzyca
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 46
Rejestracja: 12 sie 2009, o 20:09
Płeć: Kobieta

Rząd elementu grupy ...

Post autor: Yenneferzyca »

Dana jest skończona grupa nieabelowa G oraz takie jej dwa elementy a, b, że:
- rząd elementu a jest równy 4,
-\(\displaystyle{ ba = ab^{3}}\).
Wyznaczyć rząd elementu b, jeśli wiadomo, że jest on nieparzystą liczbą pierwszą.


Przy rozwiązaniu bardzo proszę o napisanie ewentualnie z jakich własności korzystacie. Zadanie jest proste ale uparcie wychodzi mi że rząd b wynosi 8 a bynajmniej nie jest to nieparzysta liczba pierwsza
Awatar użytkownika
max
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 3242
Rejestracja: 10 gru 2005, o 17:48
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Lebendigentanz
Podziękował: 37 razy
Pomógł: 778 razy

Rząd elementu grupy ...

Post autor: max »

Mamy:

\(\displaystyle{ b^{3} = a^{-1}ba.}\)

Ponieważ \(\displaystyle{ b^{k} = a(a^{-1}ba)^{k}a^{-1}}\) to indukcyjnie:
\(\displaystyle{ a^{-n}ba^{n} = a^{-(n-1)}(a^{-1}ba)a^{n-1} = a^{-(n-1)}b^{3}a^{n-1} = \ldots = b^{3^{n}}.}\)

W szczególności, ponieważ rząd \(\displaystyle{ a}\) wynosi 4 to:
\(\displaystyle{ b = a^{-4}ba^{4} = b^{3^{4}} = b^{81}.}\)

Zatem \(\displaystyle{ b^{80}= 1,}\) czyli rząd \(\displaystyle{ b}\) jest dzielnikiem 80, a ponieważ jedynym nieparzystym dzielnikiem pierwszym tej liczby jest \(\displaystyle{ 5,}\) to tyleż wynosi ten rząd.
Yenneferzyca
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 46
Rejestracja: 12 sie 2009, o 20:09
Płeć: Kobieta

Rząd elementu grupy ...

Post autor: Yenneferzyca »

hmm no ogólnie nie bardzo rozumiem...

\(\displaystyle{ b^{3} = a^{-1}ba}\)

ok, wiem skąd

ale dlaczego:

\(\displaystyle{ b^{k} = a(a^{-1}ba)^{k}a^{-1}}\)

jeśli chociażby sobie wezmę k = 3 to wcale nie dostaje tego co wyżej...
Wasilewski
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 3879
Rejestracja: 10 gru 2007, o 20:10
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Warszawa
Podziękował: 36 razy
Pomógł: 1194 razy

Rząd elementu grupy ...

Post autor: Wasilewski »

Zauważ, że:
\(\displaystyle{ a (a^{-1} b a)^{k} a^{-1} = a ( a^{-1} b a \cdot a^{-1} ba \ldots \cdot a^{-1}ba) a^{-1} = a (a^{-1} b \underbrace{(a a^{-1})}_{1} b (aa^{-1}) \ldots b a)a^{-1} = a(a^{-1} b^{k} a)a^{-1} = b^{k}}\)
Po prostu w nawiasie łączysz w pary elementy \(\displaystyle{ a}\) i \(\displaystyle{ a^{-1}}\), których iloczyn daje jedność.
Yenneferzyca
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 46
Rejestracja: 12 sie 2009, o 20:09
Płeć: Kobieta

Rząd elementu grupy ...

Post autor: Yenneferzyca »

aha... magiczne to wszystko, ale dalej nie rozumiem tego kroku indukcyjnego i tego ciągu nierówności... najbardziej momentu kiedy zaczynają się " = ... = " i nagle jest wynik :/
Wasilewski
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 3879
Rejestracja: 10 gru 2007, o 20:10
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Warszawa
Podziękował: 36 razy
Pomógł: 1194 razy

Rząd elementu grupy ...

Post autor: Wasilewski »

Wiemy już, że zachodzi taka równość:
\(\displaystyle{ b^{k} = a(a^{-1}b a)^{k}a^{-1}.}\)
Tę równość mnożymy obustronnie przez \(\displaystyle{ a^{-1}}\) z lewej strony i przez \(\displaystyle{ a}\) z prawej strony, otrzymując:
\(\displaystyle{ a^{-1}b^{k} a = (\underbrace{a^{-1}b a}_{b^{3}})^{k} = b^{3k}\quad (*)}\)
Zakładamy indukcyjnie, że:
\(\displaystyle{ a^{-n} b a^{n} = a^{-(n-k)} b^{3^{k}} a^{n-k}}\)
Krok indukcyjny jest taki:
\(\displaystyle{ a^{-n} b a^{n} = a^{-(n-k)} b^{3^{k}} a^{n-k} = a^{-(n-(k+1))} (a^{-1} b^{3^{k}} a) a^{n-(k+1)} = a^{-(n-(k+1))} b^{3^{k+1}} a^{n-(k+1)}}\)
Ostatnia równość wynika z \(\displaystyle{ (*)}\).
Przyznam, że ładnie to max wymyślił.
Yenneferzyca
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 46
Rejestracja: 12 sie 2009, o 20:09
Płeć: Kobieta

Rząd elementu grupy ...

Post autor: Yenneferzyca »

... hmm no jakoś nie czuje się oświecona, sorry za taki problem ale algebra zawsze stanowiła dla mnie czarną magię

czy to zadanie na prawdę jest takie trudne? nie da się tego jakoś łatwiej rozwiązać?
Wasilewski
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 3879
Rejestracja: 10 gru 2007, o 20:10
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Warszawa
Podziękował: 36 razy
Pomógł: 1194 razy

Rząd elementu grupy ...

Post autor: Wasilewski »

Ja chyba nie potrafię tego prościej wytłumaczyć. Trzeba zdać sobie sprawę z tego, że jak zmniejszamy wykładnik przy a o 1, to wykładnik przy b jest mnożony przez trzy. Może łatwiej to zauważyć w ten sposób:
\(\displaystyle{ a^{-n} b^{k} a^{n} = \underbrace{a^{-n} a}_{a^{-(n-1)}}(\underbrace{a^{-1}ba}_{b^{3}})^{k}\underbrace{a^{-1} a^{n}}_{a^{n-1}} = a^{-(n-1)} b^{3k} a^{n-1}.}\)
Awatar użytkownika
max
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 3242
Rejestracja: 10 gru 2005, o 17:48
Płeć: Mężczyzna
Lokalizacja: Lebendigentanz
Podziękował: 37 razy
Pomógł: 778 razy

Rząd elementu grupy ...

Post autor: max »

Spróbujmy więc bardziej formalnie rozpisać wszystko co się rusza (w zasadzie powtórka w zwolnionym tempie tego, co napisał Wasilewski):

Udowodnimy najpierw indukcyjnie, że:
\(\displaystyle{ a(a^{-1}ba)^{k}a^{-1} = b^{k}}\)

Dla \(\displaystyle{ k=1}\) mamy
\(\displaystyle{ a(a^{-1}ba)a^{-1} = aa^{-1}baa^{1} = (aa^{-1})\cdot b\cdot (aa^{-1}) = 1\cdot b\cdot 1 = b.}\)

Krok indukcyjny - zakładając tezę dla \(\displaystyle{ k}\) pokażemy ją dla \(\displaystyle{ k+1:}\)
\(\displaystyle{ a(a^{-1}ba)^{k+1}a^{-1} = a(a^{-1}ba)(a^{-1}ba)^{k}a^{-1} = \\
=(aa^{-1})\cdot b\cdot (a(a^{-1}ba)^{k}a^{-1}) = 1\cdot b\cdot b^{k} = b^{k+1}.}\)

W przedostatniej równości skorzystaliśmy z założenia indukcyjnego.


Teraz korzystając z tego co już pokazaliśmy, oraz z równości:
\(\displaystyle{ a^{-1}ba = b^{3}}\)
Pokażemy indukcyjnie:
\(\displaystyle{ a^{-n}ba^{n} = b^{3^{n}}.}\)

Dla \(\displaystyle{ n=1}\) teza przyjmuje postać \(\displaystyle{ a^{-1}ba = b^{3},}\) a to już wiemy.

Krok indukcyjny - zakładając tezę dla \(\displaystyle{ n}\) pokazujemy że zachodzi ona również dla \(\displaystyle{ n+1:}\)
\(\displaystyle{ a^{-(n+1)}ba^{n+1} = a^{-1}\cdot a^{-n} b a^{n}\cdot a = \\
=a^{-1}\cdot b^{3^{n}}\cdot a = a^{-1}\cdot a (a^{-1}ba)^{3^{n}}a^{-1}\cdot a = \\
= a^{-1}\cdot a(b^{3})^{3^{n}}a^{-1}\cdot a=1\cdot b^{3\cdot 3^{n}}\cdot 1 = b^{3\cdot 3^{n}} = b^{3^{n+1}}.}\)

W drugiej równości skorzystaliśmy z założenia indukcyjnego, w trzeciej korzystamy z udowodnionej wcześniej indukcyjnie równości przyjmując \(\displaystyle{ k = 3^{n},}\) w czwartej korzystamy z tego, że \(\displaystyle{ a^{-1}ba = b^{3},}\) reszta jest chyba jasna.
Yenneferzyca pisze:(...) sorry za taki problem ale algebra zawsze stanowiła dla mnie czarną magię
(...)
Cóż, miejmy nadzieję, że nikt mnie ani moich znajomych nie postanowi palić na stosie za praktykowanie tego procederu.


Zadanie nie jest chyba bardzo łatwe (tzn na egzamin pisemny z algebry, który zdawałem w połowie drugiego roku byłoby ambitne, a może nawet za trudne) jak się nie wpadnie na tę sztuczkę z równością postaci \(\displaystyle{ b^{m} = a^{-1}ba}\) (ja poznałem ją przy innej okazji... a samo zadanie też wygląda mi znajomo). O istnieniu innego rozwiązania trudno coś powiedzieć dopóki go ktoś nie wymyśli.
To zadanie pojawiło się na jakimś egzaminie czy czymś takim?
xiikzodz
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 1862
Rejestracja: 4 paź 2008, o 02:13
Płeć: Kobieta
Lokalizacja: Lost Hope
Podziękował: 28 razy
Pomógł: 502 razy

Rząd elementu grupy ...

Post autor: xiikzodz »

Wygodnie jest użyć notacji:

\(\displaystyle{ y^{-1}xy=x^y}\)

zauważyć, że ogólnie:

\(\displaystyle{ (x^n)^y=(x^y)^n}\) dla całkowitego \(\displaystyle{ n}\), (to ten fakt dowodzony przez indukcję, który można widzieć również jako przemienność macierzy skalarnych z pozostałymi po przejściu do stosownej algebry grupowej)

oraz

\(\displaystyle{ (x^y)^z=x^{yz}}\) dla \(\displaystyle{ y,z}\) elementów grupy.

wówczas relacja z zadania przyjmuje postać:

\(\displaystyle{ b^a=b^3}\)

zaś rozwiązanie maxa

\(\displaystyle{ b=b^{a^4}=b^{3^4}=b^{81}}\)

staje się automatyczne i naturalne.
Yenneferzyca
Użytkownik
Użytkownik
Posty: 46
Rejestracja: 12 sie 2009, o 20:09
Płeć: Kobieta

Rząd elementu grupy ...

Post autor: Yenneferzyca »

no to zrozumiałam to zadanie - dzięki wielkie za cierpliwość
ODPOWIEDZ